Áo khoác phao và lông vũ là đồ mang theo không thể thiếu khi đi du lịch vùng lạnh hay leo núi. Giặt sai một lần là ruột phao vón cục, độ phồng mất hẳn, áo mỏng và lạnh hơn hẳn so với trước. Bài này hướng dẫn từng bước để áo sạch, phồng đều và dùng được lâu dài.
Đọc nhãn giặt trước khi làm gì khác
Nhãn vải là thông tin chính xác nhất cho từng chiếc áo. Đừng bỏ qua bước này dù bạn đã giặt áo khoác nhiều lần trước.
- Chậu nước có số 30: chỉ giặt nước lạnh hoặc mát, tối đa 30 độ C. Phần lớn áo phao đều có ký hiệu này.
- Chậu có gạch dưới đáy: dùng chế độ nhẹ, vòng quay chậm.
- Chậu có bàn tay: chỉ giặt tay, không cho vào máy.
- Hình vuông có vòng tròn bên trong: được sấy máy. Số chấm bên trong cho biết mức nhiệt.
- Vòng tròn gạch chéo: không sấy máy, phải phơi tự nhiên.
Áo phao tổng hợp (polyester fill) thường linh hoạt hơn áo lông vũ thật. Áo lông vũ (down fill) cần cẩn thận hơn vì lông dễ vón và khó phục hồi hơn nếu xử lý sai.
Phân biệt ruột phao tổng hợp và lông vũ thật
Nhãn áo thường ghi rõ loại fill. Cách phân biệt nhanh khi không có nhãn:
- Phao tổng hợp (synthetic fill, PrimaLoft, Thinsulate): độ phồng đồng đều hơn, sờ thấy các cụm sợi nhỏ, ít bị mùi khi ẩm, phục hồi tốt hơn sau khi giặt.
- Lông vũ thật (down, duck down, goose down): nhẹ hơn, phồng hơn khi khô, nhưng khi ướt xẹp hoàn toàn và có mùi khó chịu nếu không sấy kỹ. Cần bột giặt đặc biệt cho lông vũ.
Dù là loại nào, nguyên tắc chung là nước lạnh, chế độ nhẹ và sấy kỹ.
Giặt máy áo khoác phao đúng cách
Chuẩn bị trước khi cho vào máy
- Kiểm tra và làm sạch vết bẩn điểm trước bằng khăn ẩm và một chút bột giặt pha loãng. Xả sạch trước khi cho vào máy.
- Kéo hết khóa kéo, cúc bấm, dây rút. Lộn trái áo nếu màu đậm để tránh phai.
- Không cho vào túi lưới giặt vì túi ngăn áo giãn ra trong lồng, giặt không đều.
Chọn bột giặt đúng loại
Đây là bước nhiều người bỏ qua và gây hỏng áo nhiều nhất. Bột giặt thông thường để lại cặn trong các túi khí của lông vũ, khiến lông dính vào nhau và không phồng lại được.
- Áo lông vũ: dùng bột giặt chuyên cho down jacket (Nikwax Down Wash, Granger's Down Wash hoặc các loại tương tự). Bán ở cửa hàng đồ leo núi, đồ ngoài trời.
- Áo phao tổng hợp: bột giặt thường loại ít tạo bọt, lượng nhỏ hơn hướng dẫn khoảng 30%.
- Tuyệt đối không dùng nước xả vải (fabric softener). Nước xả phủ lên sợi lông và sợi phao, làm mất khả năng giữ nhiệt và giảm độ phồng vĩnh viễn.
Cài đặt máy giặt
- Nhiệt độ: nước lạnh hoặc mát, tối đa 30 độ C.
- Chế độ: delicate, gentle hoặc wool. Vòng quay chậm, lực vắt nhẹ.
- Tốc độ vắt: thấp nhất có thể, lý tưởng là dưới 600 vòng/phút. Lực vắt mạnh làm vỡ các túi khí của lông vũ.
- Có thể chạy thêm một chu kỳ xả nước sạch sau khi giặt xong để đảm bảo hết bột giặt.
Mẹo bóng tennis để phục hồi độ phồng
Đây là bước quan trọng nhất khi sấy áo phao và lông vũ. Trong khi sấy, lông và sợi phao co cụm lại với nhau khi ướt. Bóng tennis đập vào áo liên tục trong lồng sấy phá vỡ các cụm đó và giúp bông/lông tơi đều trở lại.
- Dùng 2 đến 3 quả bóng tennis sạch, cho vào lồng sấy cùng áo.
- Nếu không có bóng tennis, dùng vài viên bóng len chuyên dụng (dryer balls) hoặc cuộn vài cái tất thành từng nắm tròn.
- Sấy ở nhiệt độ thấp hoặc trung bình. Nhiệt cao làm tan keo dán các đường chỉ mũi, phồng rộp vải ngoài và làm hỏng lớp phủ chống nước.
- Cứ 20 đến 30 phút, lấy áo ra, bóp nhẹ và đập tơi bằng tay trước khi cho vào sấy tiếp. Lặp đến khi áo phồng đều.
Toàn bộ quá trình sấy thường mất 60 đến 90 phút với áo phao tổng hợp, và 90 đến 120 phút với áo lông vũ dày.
Sấy khô hoàn toàn là bắt buộc, không thể bỏ qua
Áo khoác phao và lông vũ trông có vẻ khô bên ngoài nhưng bên trong vẫn còn ẩm. Nếu cất vào tủ hoặc ba lô khi chưa khô hoàn toàn, mốc hình thành trong 24 đến 48 giờ. Áo lông vũ còn có mùi rất khó chịu khi bị mốc.
Cách kiểm tra áo đã khô chưa: bóp mạnh phần dày nhất của áo, đặc biệt là vai và ngực. Nếu cảm thấy mát và ẩm tay, chưa đủ khô. Áo đã khô thì phồng đều, tơi, không có cảm giác nặng hay ẩm khi bóp.
- Nếu không có máy sấy, phơi ngang trên giàn phơi nơi thông thoáng, không phơi dọc vì bông dồn xuống đáy.
- Thỉnh thoảng đập nhẹ và lật áo để bông không vón ở một chỗ.
- Phơi tự nhiên mất 6 đến 12 giờ, tùy độ dày và độ ẩm. Ở TP.HCM mùa mưa nên dùng máy sấy hoặc quạt thổi thẳng.
Làm sạch điểm (spot cleaning) khi không muốn giặt toàn bộ
Áo khoác phao không cần giặt toàn bộ sau mỗi lần mặc. Giặt quá nhiều lần làm mòn lớp phủ DWR (chống thấm nước) nhanh hơn. Chỉ giặt toàn bộ khi áo bẩn nhiều hoặc có mùi.
Với vết bẩn nhỏ như vết cà phê, thức ăn hay bụi bặm:
- Dùng khăn ẩm và một chút xà phòng trung tính, thấm nhẹ vào vết bẩn, không chà mạnh.
- Xả sạch bằng khăn ẩm nước sạch.
- Để khô hoàn toàn trước khi cất hoặc mặc lại.
Nếu áo có mùi nhưng không thấy bẩn, có thể cho vào máy sấy nhiệt thấp 20 phút cùng bóng tennis mà không cần giặt. Nhiệt và vận động cơ học giúp lông tơi và giảm mùi.
Bảo quản áo khoác phao đúng cách
Nhiều người nhét áo phao vào túi nén nhỏ và để trong tủ quanh năm. Cách này làm lông và sợi phao mất dần đàn hồi theo thời gian, độ phồng giảm dù áo không cũ.
- Treo trên móc hoặc gấp lỏng tay để trong ngăn thoáng. Không nén vào túi nhỏ trừ khi đang di chuyển.
- Kho chứa cần khô, thoáng. Tránh cất trong tủ kín hoặc dưới gầm giường nếu ẩm.
- Nhét túi nén chỉ khi đi du lịch. Khi về nhà, lấy ra khỏi túi ngay.
- Không để áo chịu sức nặng lên trên (sách, ba lô) trong thời gian dài.
Cần giặt áo khoác trước chuyến đi hoặc sau khi về mà không có thời gian và máy sấy? Dịch vụ giặt áo khoác tại Giặt Ơi! nhận áo phao và lông vũ, giặt bằng máy công nghiệp, sấy kỹ đúng quy trình và giao lại tận nhà. Siêu Tốc 24h giá 30.000đ/kg, Hỏa Tốc 4h giá 50.000đ/kg, tối thiểu 5kg, miễn phí vận chuyển nội thành 14 quận.
Mang theo nhiều đồ phuot và áo khoác sau một chuyến dài? Dịch vụ giặt đồ phượt của Giặt Ơi! xử lý được cả đồ kỹ thuật, áo gió và quần leo núi, hoạt động 24/7 trên 22 quận huyện TP.HCM.
Câu hỏi thường gặp
Áo khoác lông vũ có giặt máy được không?
Được, nếu nhãn cho phép và dùng đúng bột giặt chuyên cho down. Chọn nước lạnh, chế độ nhẹ, lực vắt thấp. Sấy máy nhiệt thấp với bóng tennis là bắt buộc để phục hồi độ phồng. Không phơi khô tự nhiên mà không kèm bước đập tơi vì lông sẽ vón cục và không phồng lại được.
Tại sao không dùng nước xả vải khi giặt áo phao?
Nước xả vải chứa chất bôi trơn bám lên bề mặt sợi lông và sợi phao. Lớp này ngăn lông và phao phồng trở lại sau khi giặt, đồng thời phá hủy lớp phủ DWR chống thấm nước của vải ngoài. Dùng một lần có thể không thấy ngay, nhưng sau vài lần thì độ phồng giảm rõ rệt và không thể phục hồi.
Áo phao bị vón cục sau khi giặt thì xử lý thế nào?
Cho áo vào máy sấy nhiệt thấp cùng 2 đến 3 quả bóng tennis. Dừng máy mỗi 20 đến 30 phút, lấy ra bóp và đập tơi bằng tay, rồi cho vào sấy tiếp. Lặp lại 3 đến 4 lần. Nếu áo vẫn còn vón sau khi khô hoàn toàn thì có thể ruột đã hỏng do giặt sai nhiều lần trước đó.
Bao lâu nên giặt một lần áo khoác phao?
Không cần giặt sau mỗi lần mặc. Với áo mặc đi làm hoặc ra ngoài thông thường, giặt 3 đến 4 lần một năm là đủ. Sau mỗi chuyến du lịch hoặc leo núi thì nên giặt một lần trước khi cất vào tủ. Giặt quá nhiều lần không cần thiết làm mòn lớp phủ chống thấm và làm yếu sợi lông.