Sơn dính lên quần áo là vết khó vì sơn khô lại bám rất chặt vào sợi vải. Nhưng không phải loại sơn nào cũng giống nhau. Sơn nước, sơn dầu và sơn xịt cần cách xử lý khác nhau. Điểm chung quan trọng nhất: bạn xử lý ngay khi vết còn ướt thì cơ hội sạch cao hơn nhiều so với khi sơn đã khô cứng. Bài này hướng dẫn từng loại và nói thẳng các rủi ro.
Bước đầu tiên: xác định loại sơn
Trước khi đổ bất cứ thứ gì lên vết, bạn cần biết mình đang xử lý loại sơn nào. Mỗi loại tan trong dung môi khác nhau, dùng sai cách có thể làm vết loang rộng hơn.
- Sơn nước (sơn latex, sơn tường): gốc nước, dễ tẩy nhất khi còn ướt. Đây là loại sơn quét tường trong nhà phổ biến nhất.
- Sơn dầu (sơn gốc dầu, sơn men, sơn gỗ): gốc dầu, không tan trong nước. Cần dung môi để hoà tan.
- Sơn xịt (sơn phun, sơn aerosol): thường là sơn gốc dầu hoặc acrylic dạng xịt, khô rất nhanh. Khó xử lý vì khi bạn phát hiện thì vết thường đã khô một phần.
Nếu còn vỏ hộp sơn, đọc nhãn để biết gốc nước hay gốc dầu. Nhãn ghi "lau dụng cụ bằng nước" nghĩa là sơn nước. Nhãn ghi "lau bằng xăng thơm hoặc dung môi" nghĩa là sơn dầu.
Nguyên tắc chung trước khi tẩy
- Xử lý ngay khi còn ướt. Sơn ướt mềm và chưa bám sâu. Sơn khô đóng thành màng cứng trên sợi vải, khó hơn gấp nhiều lần.
- Cạo bỏ lớp sơn thừa trước. Dùng muỗng cùn hoặc dao bơ cạo nhẹ phần sơn nổi trên mặt vải. Cạo từ ngoài vào trong để vết không loang.
- Thấm từ mặt trái. Đặt khăn giấy hoặc vải sạch dưới vết, xử lý từ mặt sau để đẩy sơn ra khỏi sợi chứ không ép sâu thêm.
- Test ở góc khuất trước. Mọi dung môi đều có thể làm phai màu hoặc hỏng vải. Thử ở đường may bên trong hoặc gấu áo trước khi đổ lên vết.
- Không sấy, không là khi vết chưa sạch. Nhiệt làm sơn bám chặt vĩnh viễn. Chỉ sấy sau khi chắc chắn vết đã hết.
Cách tẩy sơn nước
Sơn nước là loại dễ xử lý nhất nếu bạn hành động sớm.
Khi sơn còn ướt
- Cạo bỏ phần sơn thừa trên mặt vải.
- Xả vết dưới vòi nước ấm từ mặt trái cho sơn trôi ra.
- Thoa xà phòng hoặc nước rửa chén lên vết, chà nhẹ bằng tay hoặc bàn chải mềm.
- Xả lại nước ấm. Lặp lại đến khi vết mờ dần.
- Giặt áo bình thường.
Khi sơn đã khô
Sơn nước khô khó hơn nhưng vẫn có cơ hội. Ngâm vùng vết trong nước ấm pha xà phòng khoảng 20 đến 30 phút cho lớp sơn mềm lại, sau đó cạo nhẹ và chà. Một số vết sơn nước khô lâu ngày không tẩy được hoàn toàn, bạn cần chấp nhận điều này.
Cách tẩy sơn dầu
Sơn dầu không tan trong nước nên xà phòng thường không đủ. Bạn cần dung môi nhẹ, và phải thử trước.
- Cạo bỏ lớp sơn thừa trên mặt vải.
- Thử dung môi nhẹ ở góc khuất trước. Có thể dùng cồn, xăng thơm hoặc dung môi pha sơn ghi trên vỏ hộp. Thấm một ít lên đường may bên trong và đợi vài phút xem vải có phai màu hay biến dạng không.
- Nếu vải an toàn, đặt khăn giấy dưới vết, thấm dung môi lên vết từ mặt trái. Sơn sẽ thấm xuống khăn giấy.
- Thay khăn giấy liên tục để không thấm sơn ngược lại vải.
- Sau khi vết mờ, thoa nước rửa chén lên vùng đó để cắt phần dầu còn lại, rồi giặt bình thường.
Sơn dầu là loại khó nhất trong ba loại. Nếu vết lớn hoặc trên vải đắt tiền, bạn nên cân nhắc gọi dịch vụ thay vì tự thử nhiều lần.
Cách tẩy sơn xịt
Sơn xịt khô rất nhanh nên khi bạn phát hiện thì vết thường đã se lại. Phần lớn sơn xịt là gốc dầu hoặc acrylic.
- Cạo bỏ lớp sơn khô trên bề mặt nhẹ nhàng.
- Test dung môi nhẹ ở góc khuất như với sơn dầu.
- Thấm dung môi từ mặt trái, đặt khăn giấy bên dưới, thay khăn liên tục.
- Chà nhẹ bằng bàn chải mềm, rồi giặt với nước rửa chén để cắt phần còn lại.
Sơn xịt bám rộng thành lớp mỏng li ti nên hiếm khi tẩy sạch hoàn toàn tại nhà. Hãy giữ kỳ vọng thực tế.
Những rủi ro cần biết
Tẩy sơn không phải lúc nào cũng thành công. Đây là sự thật bạn nên biết trước khi bắt đầu:
- Dung môi có thể làm phai màu vải. Vì vậy luôn test ở góc khuất trước. Vải nhuộm màu đậm dễ phai nhất.
- Một số vải không chịu được dung môi. Vải nhân tạo như acetate có thể bị tan hoặc nhăn khi gặp dung môi mạnh. Đọc nhãn vải.
- Sơn đã khô lâu ngày có thể không tẩy được hoàn toàn. Khi sơn đã đóng màng cứng trong sợi vải, kết quả tốt nhất đôi khi chỉ là làm mờ.
- Dung môi dễ cháy, cần thông gió. Làm việc nơi thoáng khí, tránh xa lửa và không hút thuốc.
- Đồ đắt tiền không nên tự thử nhiều lần. Mỗi lần thử sai làm vải yếu thêm. Với áo vest, đồ lụa hay đồ hiệu, gọi dịch vụ an toàn hơn.
Khi nào nên gọi dịch vụ
Tự tẩy tại nhà ổn với vết nhỏ và vải thường. Nhưng có lúc gọi dịch vụ là lựa chọn hợp lý hơn:
- Vết sơn dầu hoặc sơn xịt diện rộng.
- Đồ đắt tiền, đồ "Dry Clean Only", vải nhạy cảm.
- Sơn đã khô lâu, đã thử tại nhà nhưng không sạch.
- Đồ bảo hộ lao động dính sơn công nghiệp nhiều lần.
Giặt Ơi! có dịch vụ giặt tẩy vết xử lý nhiều loại vết cứng đầu, báo giá theo vết trước khi làm. Riêng đồ làm việc dính sơn và dầu, Giặt Ơi! có dịch vụ giặt đồ bảo hộ lao động. Giặt Ơi! nhận và giao tận nơi 24/7, đặt qua website, Zalo hoặc WhatsApp.
Câu hỏi thường gặp
Sơn nước đã khô trên áo còn tẩy được không?
Còn cơ hội nhưng khó hơn nhiều so với khi còn ướt. Bạn ngâm vùng vết trong nước ấm pha xà phòng 20 đến 30 phút cho sơn mềm lại, rồi cạo nhẹ và chà. Vết khô lâu ngày có thể không sạch hoàn toàn.
Dùng dung môi gì để tẩy sơn dầu trên quần áo?
Có thể dùng cồn, xăng thơm hoặc dung môi pha sơn ghi trên vỏ hộp sơn. Quan trọng là thử ở góc khuất trước để chắc vải không phai màu hay hư, và làm việc nơi thoáng khí vì dung môi dễ cháy.
Tẩy sơn có làm hỏng áo không?
Có thể, nếu dùng sai dung môi hoặc chà quá mạnh. Dung môi có thể làm phai màu hoặc làm hỏng vài loại vải nhân tạo. Vì vậy luôn test trước, thấm nhẹ thay vì chà, và với đồ đắt tiền nên gọi dịch vụ.
Sơn xịt dính áo có giặt máy là sạch không?
Giặt máy đơn thuần hiếm khi sạch sơn xịt vì sơn bám thành lớp mỏng trong sợi vải. Bạn cần cạo lớp khô và xử lý dung môi tại chỗ trước, sau đó mới giặt. Vết rộng có thể không sạch hoàn toàn tại nhà.